Power BI Nedir? Sık Sorulan Sorular

Son Güncelleme: 18 Haziran 2018

Power BI Nedir?

Power BI, Microsoft’un bulut tabanlı iş zekası ve iş analitiği platformudur. Bulut servisi olan PowerBI.com, Microsoft tarafından yönetilen paylaşımlı bir servistir. Power BI servisini kullanmaya başlamak için;

  • Power BI Desktop‘ı bilgisayarınıza kurmalısınız.
  • PowerBI.com’a girebileceğiniz bir “organizational account”‘a sahip olmalısınız.
  • İlgili “organizational account”‘a ücretsiz “Power BI Free” lisansı atamalısınız.

Yukarıda tanımlanmış adımların hiç biri herhangi bir lisans ücreti ödemeyi   gerektirmez. 

Power BI Desktop

Power BI Desktop, PowerBI.com servisiyle entegre çalışan, temel geliştirmelerin yapıldığı, veri modelinin oluşturulduğu, rapor setlerini hazırlamamızı sağlayan ana Windows uygulamasıdır.

Farklı veri kaynaklarından (ERP, CRM, Excel dosyaları vs.)   aynı anda veri çekebilen,   verilerin temizlenebildiği – düzenlenebildiği bir ETL (extract-transform-load) aracını da içeren, veri modelinin oluşturulduğu, üzerinde raporlarda kullanmak istediğimiz metriklerin tanımlandığı, aynı zamanda rapor setlerinin de oluşturulduğu temel “authoring” aracıdır.

PowerBI.com’dan indirilip kurulabileceği gibi, Windows Store dan da kurulabilir. Dilerseniz Türkçe veya İngilizce olarak kurabilirsiniz. 64 bit versiyonunu kurmanız önerilir.  Power BI Desktop  ücretsizdir.  

Lisans Tipleri: Free, Pro ve Premium

Bulut servisinde mevcut durumda 3 farklı lisans tipi var: Free, Pro ve Premium. Bu lisansların satın alınması ve kullanıcılara atanması portal ofis’te yapılır. (Portal.office.com ayarları-tanımları için çalıştığınız Microsoft çözüm ortağından yardım almanız gerekebilir.)

Ücretsiz (Free) Lisans: Adı üstünde herhangi bir ücret ödemenizi gerektirmeyen,   kişisel kullanıma daha uygun  olan lisans tipidir. 

Pro Lisans: Eğer bir rapor setine belli bir kullanıcı grubunun farklı güvenlik seviyelerinde ulaşması gerekiyorsa, kullanıcılar arasında rapor ve dashboard paylaşılması gibi ihtiyaçlar varsa, rapor setinin otomatik olarak kendiliğinden güncellenmesine günde birden fazla ihtiyacınız varsa, rapor setinin verisini çektiği veri kaynakları Pro lisansı gerektiren bir veri kaynağı ise (örneğin SQL Server Analysis Server) “Pro” lisansını kullanmalısınız. “Pro” lisansının mevcut durumda kullanıcı başına aylık yaklaşık 10$ gibi bir maliyeti var. Pro lisansını “trial” modunda 60 gün ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.

Free ve Pro lisansı arasındaki farklar   zaman zaman değişebiliyor  , fakat bu farkların tamamının   bulut servisindeki   raporların paylaşımı, erişimi, yenilenmesi ve otorizasyonuyla ilgili olduğunu söyleyebiliriz. Diğer bir deyişle, veri modelleme ve raporlama ana aracı olan Power BI Desktop ile yapabilecekleriniz, ister free ister pro lisansına sahip olun, aynıdır. Sadece bulut tarafında farklılaşır yetenekler. Mevcut durumdaki farklar için buraya göz atabilirsiniz.

Premium: Raporlara erişecek kullanıcı sayısı 500 ve üzerindeyse, bulut servisinin yanısıra Power BI’ı on-prem’de de kullanmak gibi bir ihtiyaç varsa Premium lisansını değerlendirebilirsiniz. Premium lisans, bulutta size özel ayrı bir powerbi.com servisi çalıştırmaya benzer, paylaşımlı değil, sadece size ait bir kapasiteyi satın alır ve kullanırsınız. Premum lisans, hem  bulutta size ait bir kapasite oluşturur, hem de on-prem’de, yani lokalde kendi “Power BI On-Prem Report Server”‘ınızı kurmanıza müsade eder. Eğer buluta çıkmakla ilgili regülasyonlara tabii iseniz Premium lisansını kullanabilirsiniz. Güncel soruların cevapları için buraya bakabilirsiniz.

Bulut Servisi Olmadan Power BI Kullanımı

Buluta çıkmakla ilgili resmi regülasyonlara   zorunlu olarak   uymanız gerekiyorsa, yani PowerBI’ı sadece on-prem’de (lokal bir sunucuda) kullanmanız gerekiyorsa mevcut durumda iki opsiyonunuz var; Premium lisans satın almak veya güncel SQL Server Enterprise SA lisansına sahip olmak. Her iki opsiyonla da “Power BI Report Server” kurabilirsiniz. Bununla ilgili güncel bilgi için buraya göz atabilirsiniz.

*Premium lisans ile, ister bulutta size ait kapasiteyi kullanırsınız, ister lokal, on-prem Power BI Report Server’nızı kurabilirsiniz.

Buluta çıkmakla ilgili kanuni regülasyonlara uymak zorunda değilseniz, sadece “bulut” kullanmak ile ilgili endişeleriniz varsa, Microsoft’un farklı bir çok kurumdan güvenlik sertifikaları aldığını söylemekte fayda var. Azure’daki servisleri kullanan büyük şirketlerin sayısı da gün geçtikçe artıyor.

Eğer kanuni gerekçelerden dolayı bir zorunluluk yoksa, bulut servisini kullanmayı   şiddetle tavsiye ederiz. 

Mobil Cihaz Desteği, Raporlara Erişim

PowerBI altyapısını kullanarak oluşturduğunuz raporlara erişmek için ihtiyacınız olan tek şey Internet bağlantısı. Herhangi bir web tarayıcıdan veya Power BI mobil uygulamalarını kullanarak raporlarınıza erişebilirsiniz. Güncel tüm web tarayıcıları destekleniyor. Dilerseniz, IOS, Android ve Windows cihazlar için hem tablet hem de telefon uygulamalarını   ücretsiz olarak   indirip kullanabilirsiniz. Raporlarınıza erişmek için ekstra başka bir uygulama yazmaya ya da geliştirmeye gerek yok.

Power BI Embedded

Power BI Embedded, PowerBI.com altyapısını kullanan, özellikle ISV’ler için geliştirilmiş bir Azure servisidir. PowerBI bulut altyapısını kullanarak kendi analitik servisini kurmak isteyen bağımsız servis geliştiriciler için tasarlanmış bir alt yapıdır.

Tabular Modelleme, DAX Nedir?

Microsoft’un OLAP teknolojileri arasında yerini almış en yeni modelleme tekniğinin adıdır. Uzun yıllar sadece “multidimensional” (Mdx) modelleme varken, önce PowerPivot sonra Power BI’ın ortaya çıkmasıyla birlikte, hafıza içi çalışan, DAX modelleme dilini kullanan “tabular modelleme” yöntemi geliştirilmiştir.

Power BI’ın sahip olduğu  analitik motor (engine) “tabular”‘dır. Tabular modelleme dili olan DAX, öğrenmesi daha kolay ve daha hızlı bir dildir. Tabular, hafıza içi (in-memory) çalışan bir teknolojidir, hızlı çalışmak için Mdx’te olduğu gibi hızlı disklere ve pahalı donanımlara değil, iyi bir işlemciye ve hızlı bir hafızaya ihtiyaç duyar.

Tabular veri modelleme dili olan DAX'ı, Excel'deki Power Pivot eklentisinde, Power BI Desktop'ta ve SQL Server Analysis Service tabular modunda (on-prem veya Azure) kullanabilirsiniz. Her üç uygulamanın da arkasında aynı analitik motor (tabular) bulunur.

Diğer Microsoft BI Uygulamaları ve Servisleri ile Etkileşim

Power BI servisi, uçtan uça tek başına bir iş zekası platformu olarak kullanılabildiği gibi, diğer Microsoft iş zekası araçlarıyla birlikte de kullanılabilir.

Örneğin çekilecek verilerin büyük kısmı hali hazırda bulut ortamındaysa, veri kaynaği olarak Azure SQL DB veya Azure SQL DW kullanabilir.

Azure IoT, Data Lake, Data Factory, Streaming Data servislerine bağlanabilir, bu servislerin çıktılarını veri kaynağı olarak kullanabilir.

Power BI, tüm verileri ve veri modelini kendi içinde taşıyabileceği gibi, SQL Server Analysis Service Tabular veya MultiDimensional yapıya bağlanarak sadece rapor seti oluşturmak için de kullanılabilir.

Tek başına Power BI platformunun kullanılması veya diğer Microsoft teknolojileri ile birlikte kullanılması projenin gereksinimlerine göre değişebilir.

Power BI Bulut Limitleri

 Pro lisansına sahip olsanız bile  bulut servisinin bazı limitleri projenizin ihtiyaçlarını tam karşılamayabilir veya başka Microsoft çözümleriyle birlikte kullanmanızı gerektirebilir.

Bunlardan bazılarına değinmek gerekirse;

  • Günde otomatik olarak  maksimum 8 kez veri güncellemesi yapılabilir. Daha fazlasını   otomatik olarak yapamazsınız  , fakat   manuel tetikleme   her zaman kullanılabilir.
  • Veri büyüklüğü limiti: Tek bir .pbix dosyasının büyüklüğü maksimum 1 GB olabilir. Pbix dosyasının (Power Bi modelini ve raporları içeren dosya) büyüklüğü, bağlantı yaptığınız veri kaynağının büyüklüğünden  bağımsızdır.  Power BI Desktop yüksek oranda veri sıkıştırma kabiliyetine sahiptir. Bağlandığınız veri kaynağının büyüklüğü 100 GB olabilir, fakat Power BI Desktop ile bu kaynağa bağlanıp veriler sıkıştırıldığında ortaya çıkan dosyanın büyüklüğü 10 MB bile olabilir. Çektiğiniz verinin büyüklüğü, tablo sayısı, tablolardaki satır ve sütun sayıları, sütunlardaki tekil değer sayısı gibi parametreler .pbix dosyasının büyüklüğünü belirler. Şu ana kadar içinde bulunduğum projelerde bu limitin yanına bile yaklaşan dosya büyüklüklerine ulaşmadığımızı söyleyebilirim. Yani oldukça büyük bir limit aslında, fakat 100 milyon satırlar mertebesinde “transaction” tablolarınız varsa, bu limite takılabilirsiniz. Bu durumda SQL Server Analysis Service veya Direct Connection gibi farklı yöntemleri kullanmak gerekebilir.

Premium lisansta buna benzer limitlerin neredeyse olmadığını hatırlatmakta fayda var.

Servis limitleri zamanla değişkenlik gösterebilir. PowerBI.com oldukça yeni bir servis sayılır ve Microsoft bu servisi şekillendirirken kullanıcıların taleplerine son derece hızlı ve yerinde cevaplar verebiliyor.

Ayrı Bir Veri Ambarına İhtiyaç Var mı?

Bu kalemi konuyla ilgili çok sık soru geldiği için ekliyorum. Power BI, kendi içerisinde hem veri ambarını, hem veri modelini, hem de raporları barındırabilir. Bu yüzden “ayrı bir veri ambarı şart mı?” sorusuna “hayır, şart değil, Power Query ile size lazım olan veri ambarını sadece Power BI ile yapabilirsiniz.” diyebilirim.  Canlı sistemi yormadan güncel veriyi Power BI ile çekmenin yöntemleri var.

Power BI,   kendi ETL aracına halihazırda sahiptir.   

Diğer taraftan, yaptığınız projede, aynı anda hem ERP, hem CRM, hem Excel’ler, hem de farklı iş uygulamalarından veri çekiliyorsa, ayrı bir veri ambarı kurmak   yanlış bir yöntem değildir.   Tüm lazım olan veri setlerini derli toplu bir  veri ambarında tutmak , hatta araya bir “staging” katmanı koymak da gayet makul ve mantıklı bir çözüm olabilir projenin gereksinimlerine göre.

Verilerim Buluta mı Çıkıyor?

Eğer Power BI modelinizi, verileri  "import" ederek oluşturduysanız ve "publish" ettiyseniz evet verileriniz buluta çıkıyor. Sizin domain bilgilerinize özel bir Azure Blob Storage'ta şifrelenmiş olarak tutuluyor.

Eğer "Direct Query" yöntemi ile veri kaynağına bağlanıp bir model kurduysanız ve bu modeli "publish" ettiyseniz verileriniz lokalde duruyor, buluta çıkan sadece raporları görüntüleyen kullanıcının yaptığı harekete göre sisteminize canlı sorgu atılarak dönen verilerin "aggregate" sonuçları. Verilerinizin sadece "metadata" bilgisi gene domain bilgilerinize özel bir Azure Blob Storage'ta şifreli bir şekilde duruyor.

Eğer tüm verileri önce lokalde bir "on-prem" Analysis Service'te üzerinde modellediniz ve Power BI'ı  bu modele "Live Connection" ile bağladıysanız, tüm verileriniz lokalde duruyor, buluta çıkan sadece "aggregate" sonuçlar. Sadece kurduğunuz modelin ismi domain bilgilerinize özel bir Azure SQL DB de şifreli olarak saklanıyor.

Gateway üzerinden yapılan "refresh" işlemlerinde, bulut servisiyle veri kaynağı arasındaki trafik HTTPS üzerinden şifrelenmiş olarak gerçekleşir.

Microsoft'un bulut güvenliği için aldığı sertifikalarla ilgili buraya da göz atabilirsiniz.